فردوسی ، نیای بزرگ ایرانیان

عکس هایی از آرامگاه فردوسی خردمند

sokhanma — Tue, 06 Oct 2009 10:46:29 GMT

ایرانیان نیک نامی و پاکی تبار گذشتگان خویش را در شاهنانه فردوسی می بینند و در هر دودمانی که باشند برآن راه خواهند بود . ارد بزرگ .

سطح آرامگاه فردوسي دوبرابر مي‌شود

sokhanma — Tue, 06 Oct 2009 10:40:31 GMT

سطح آرامگاه فردوسي دوبرابر مي‌شود

مدير پايگاه ميراث فرهنگي توس گفت: سطح كنوني آرامگاه فردوسي پس از 40سال، دوبرابر مي‌شود.

سياوش صابري در گفت‌وگو با ايسنا، بيان كرد: براي نخستين‌ و آخرين‌بار، سطح آرامگاه فردوسي به بيش از دوبرابر سطح پيشين اين آرامگاه افزايش مي‌يابد.

وي با اشاره به اين‌كه اكنون اين سطح به آرامگاه الحاق شده است، اظهار داشت: درحال تهيه‌ي طرح تفصيلي آن هستيم تا براساس آن، سامان‌دهي محوطه و باغ‌سازي آن انجام شود.

گسترش محوطه آرامگاه فردوسي پس از 40 سال

sokhanma — Tue, 06 Oct 2009 10:36:52 GMT

مدير پايگاه ميراث فرهنگي توس اعلام كرد

گسترش محوطه آرامگاه فردوسي پس از 40 سال

گروه فرهنگ و هنر-مهدي ياورمنش: اگر از شهر مشهد خارج شويد و راه شهرستان قوچان را به سمت شمال بگيريد، در 20 كيلومتري اين جاده به سه‌راهي فردوسي خواهيد رسيد كه شما را به آرامگاه بزرگ‌ترين حماسه‌سراي ايران در توس هدايت‌ خواهد كرد.

بلوار پرديس بعد از گذشتن از كنار روستاي تاريخي تابران و بقعه معروف به هارونيه، سر در آستان آرامگاه شاعري بزرگ مي‌سايد كه حيات زبان فارسي و فرهنگ ايراني مديون اوست.

آرامگاه فردوسي، بيرون دروازه و باروي بزرگ شهر كهن قرار دارد كه از مخالفت متعصبان و تنگ‌نظران با دفن پيكر او در قبرستان عمومي حكايت دارد. گويا اينجا باغ خانوادگي فردوسي بوده است.

پي افكندم از نظم كاخي بلند

كه از باد و باران نيابد گزند

اگر كاخ بلندي كه فردوسي از شعر فارسي برافراشت و امروزه پس از هزار سال همچنان استوار و محكم است، اما آرامگاه او حال و روز چندان خوشي ندارد. محوطه‌اي كه فردوسي در آن آرميده است، در بين خانه‌هاي ساكنان امروزي تابران كه به اشتباه شهر توس ناميده مي‌شود، در تنگنا گرفتار آمده است و مجموعه فرهنگي‌اش چندان كارايي و رونقي ندارد.

اولين بناي آرامگاه فردوسي در سال 1313 توسط آندره گدار با الهام از آرامگاه كوروش طراحي و ساخته شد كه بعدها در سال 1348 از سوي مهندس هوشنگ سيحون بازسازي و گسترش يافت و باغ اطراف آن به همراه موزه كنارش ايجاد شد.

خبر خوشي كه اين روزها به گوش مي‌رسد، اين است كه پس از 40 سال، مسوولان امور تصميم گرفته‌اند فضاي بيشتري را براي نفس‌كشيدن اين آرامگاه اختصاص دهند.

سياوش صابري، مدير پايگاه ميراث فرهنگي توس در همين ارتباط به ايسنا گفته است: براي نخستين و آخرين بار، محوطه آرامگاه فردوسي به بيش از 2 برابر سطوح پيشين افزايش مي‌يابد و در حال حاضر مشغول تهيه طرح تفضيلي آن هستيم.

مساله مهم در اين خبر اين است كه آرامگاه فردوسي به عنوان اثري منفرد و تك در نظر گرفته شده و توضيحي درباره محور تاريخي و فرهنگي منطقه توس داده نشده است. اين در حالي است كه محل درس امام محمد غزالي (بقعه هارونيه)‌، روستاي تابران، آرامگاه فردوسي و روستاي پاژ (زادگاه شاعر) را بايد به عنوان يك مجموعه منسجم و پيوسته ديد و هر طرحي را با توجه به گستره آن تدوين كرد.

آنچه بايد درباره ريزش مو بدانيد

sokhanma — Tue, 06 Oct 2009 10:34:04 GMT

ريزش مو واژه‌اي است كه در مورد نازك شدن پيشرونده و فزاينده تارهاي مو استفاده مي‌شود و در پي آن در نقاط خاصي از مغز موها مي‌ريزد و لكه‌هاي كچلي مشاهده مي‌شود.

به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا، پديده ريزش مو با طاسي متفاوت است. طاسي حالتي است كه در آن موهاي سر با يك ترتيب و الگوي شناخته شده و معمول مي‌ريزند.

به گفته پژوهشگران؛ الگوي طاسي در زنان و مردان خاص هر جنسيت است. ريزش مو معمولا از ناحيه شقيقه‌ها يا از روي تاج سر آغاز مي‌شود. نازك شدن موها طي چند سال ممكن است به كچلي كامل منجر شود.

بر اساس مطالعات پزشكي، طاسي هم در مردان و هم در زنان بروز مي‌كند. هرچند نرخ ابتلا به آن در مردان بيشتر از زنان است. تا سن 25 سالگي 25 درصد از مردان بخشي‌ از موهاي خود را از دست مي‌دهند. دليل اين پديده ماده شيميايي موسوم به DHT‌ است كه به دور پياز مو ساخته مي‌شود و در نهايت هم پياز مو و هم خود مو را از بين مي‌برد. هرچند زنان به اندازه مردها دچار ريزش مو نمي‌شوند اما به تدريج تارهاي موي آنها نازكتر مي‌شود و علت آن مي‌تواند بي‌تعادلي‌هاي هورموني باشد اما البته عواملي چون بارداري، فقدان مواد مغذي در بدن و يا حتي مصرف داروهاي خاص جلوگيري يا هورموني در اين زمينه نقش مهمي را ايفا مي‌كند.

عوامل ديگري چون سوختگي‌هاي پرتوي، عوامل موروثي، استرس و فشار عصبي، اختلالات غدد درون ريز، بيماريهاي مختلف بويژه بيماريهاي پوستي در كچلي و طاسي موثر هستند.

محققان توصيه مي‌كنند؛ قبل از هر اقدام يا خود درماني بايد براي پيدا كردن علت ريزش يا نازك شدن موها با پزشك متخصص مشورت كرد.

استاد ياحقي ، شاهنامه شناس برجسته در يونان سخنراني مي‌كند

sokhanma — Tue, 06 Oct 2009 09:58:25 GMT

ياحقي در يونان سخنراني مي‌كند

خبرگزاري فارس: مهدي محقق، نوش‌آفرين انصاري و محمدجعفر ياحقي در همايش فرهنگ و تمدن ايران كه در كشور يونان برگزار مي‌شود، حضور مي‌يابند.

محمدجعفر ياحقي استاد دانشگاه فردوسي مشهد و عضو پيوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسي، به خبرنگار فارس، گفت:‌ پنجشنبه 16 مهر براي شركت در همايش فرهنگ و تمدن ايران عازم كشور يونان مي‌شوم.
به گفته وي در اين سفر برخي از استادان زبان و ادبيات فارسي همچون مهدي محقق ديگر عضو پيوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسي و همسرش نوش آفرين انصاري رئيس شوراي كتاب كودك حضور خواهند داشت.
ياحقي از حضور 5 روزه در يونان سخن گفت كه سه روز از آن به اين همايش اختصاص دارد.
وي قرار است در اين همايش به ايراد سخنراني بپردازد.

بزرگداشت حافظ در دانشگاه فردوسي

sokhanma — Tue, 06 Oct 2009 09:53:53 GMT

21 مهر برگزار مي‌شود؛

بزرگداشت حافظ در دانشگاه فردوسي

خبرگزاري فارس: مراسم روز بزرگداشت حافظ شيرازي در دانشگاه فردوسي مشهد برگزار مي‌شود.

به گزارش خبرنگار فارس، مراسم بزرگداشت حافظ در دانشگاه فردوسي مشهد بعدازظهر روز سه‌شنبه 21 مهر در تالار فردوسي دانشكده ادبيات برگزار مي‌شود.
دانشجويان دانشگاه فردوسي براي اين مراسم، مهدي محبتي را دعوت كرده‌اند تا به ايراد سخنراني بپردازد.
مهدي محبتي استاديار دانشگاه زنجان است.
همچنين مسابقه‌اي براي مقالات ارائه شده برپا شده كه قرار است 2 مقاله منتخب با سخنراني صاحبان مقالات ارائه شوند.
محمدجعفر ياحقي استاد دانشگاه فردوسي مشهد كه معمولا در اينگونه مناسبات حضور دارد، به دليل سفر خارج از كشور غايب است.

روز 20 مهر در تقويم شمسي به نام روز بزرگداشت حافظ ثبت شده است و به همين مناسبت همه ساله برنامه‌هايي در شهرهاي مختلف كشور برگزار مي‌شود كه از جمله مهم‌ترين برنامه‌هاي امسال مي‌توان به بزرگداشت لسان الغيب در حافظيه شيراز و همايش حافظ در شهر كتاب تهران اشاره كرد.

حراج منزل دکتر حسابی به علت بدهی

sokhanma — Wed, 23 Sep 2009 00:18:49 GMT

مطلب تلخی در سایت میهن پرستان که دوست گرامی بابک آن را مدیریت می کنم دیدم که فکر می کنم بهتر است شما دوستان گرامی علاقه مند به فردوسی و فرهنگ بدانید :

حراج منزل دکتر حسابی به علت بدهی

آیا می شود یاد و یادگارهای یک دانشمند که افتخار ملیست را حراج کرد؟

منزل دکتر محمود حسابی، دانشمند معاصر کشور مدتی است که به حراج گذاشته شده

و آن آگهی زننده «حراج» که از طرف یکی از بانک‌های دولتی پشت در خانه‌اش نصب شده،

همه احساس افتخار و غرور و سربلندی از همجواری با پدر علم فیزیک را یکجا به اندوه و افسوس تبدیل کرده است

یاد یک خاطره از دکتر حسابی افتادم

روزی در کلاس درس یکی از دانشجویان از استاد می پرسد استاد شما از جهان سوم آمده اید جهان سوم چگونه جاییست ؟

پاسخ استاد حسابی :جهان سوم جاییست که اگر بخواهی کشورت را آباد کنی خانه ات را ویران می کنند.

شعر و فرهنگ ایران و تاجیکستان در گفت‌وگوی سیمین و گلرخسار

sokhanma — Fri, 11 Sep 2009 12:48:05 GMT

شعر و فرهنگ ایران و تاجیکستان در گفت‌وگوی سیمین و گلرخسار

سیمین بهبهانی (راست) و گلرخسار صفی

۱۳۸۸/۰۲/۰۲

مهرداد سپهری

در هفته‌های گذشته جنگ فرهنگی رادیو فردا، پذیرای دو تن از برجسته‌ترین چهره‌های زبان و ادبیات فارسی در ایران و تاجیکستان بود.

خانم سیمین بهبهانی شاعر ایرانی و چهره شاخص «کانون نویسندگان ایران» و خانم گلرخسار صفی، شاعر پارسی‌گوی تاجیک که به او لقب «مادر ملت تاجیک» و «مادر وطن» داده‌اند.

این دو شاعر برجسته فارسی‌زبان در قالب یک گپ و گفتی صمیمانه، وضعیت ادبیات در ایران و تاجیکستان و شعر و فرهنگ دوملت ایران و تاجیکستان را مورد ارزیابی قرار داده‌اند که ماحصل این

از خانم گلرخسار، تا کنون تعداد زیادی مجموعه شعر، سخنرانی و مقاله به چاپ رسیده است . او از زنان پیشگام شعر تاجیکستان و از چهره‌های برجسته دوران استقلال این کشور است که استاد و سرمشق خود را حافظ و بیدل دهلوی می‌داند و به دلیل سفرهای متعددی که به ایران داشته، اشعارش بیش از سایر شاعران تاجیکی در ایران شناخته شده است.

سیمین بهبهانی: خیلی خوشحالم که صدای شما را می‌شنوم.

گلرخسار صفی: سلامت باشید. استاد ارجمند، استاد عزیز، سیمین. که فرموده‌اید «پنجره‌ها بسته‌اند، عشق پدیدار نیست/ دیده بیدار هست، سعادت دیدار نیست». باید بگویم همه محبت خودم و محبت مردم تاجیکستان را به شما ابلاغ می‌کنم.

سیمین بهبهانی: من هم همین طور، همیشه ایرانیان و شاعران ایرانی از شما با احترام بسیار یاد می‌کنند و شما را دوست دارند . آنچه می‌گویید «جانا سخن از زبان ما» است.

گلرخسار صفی؛ شاعر برجسته پارسی‌سرای تاجیکستان
گلرخسار صفی: با شیوه عاشقان سخن می‌گویم/ با لهجه عارفان سخن می‌گویم/ از آنکه به پارسی سخن می‌گویم/ با لحن فرشتگان سخن می‌گویم. خانم سیمین، دلم می‌خواست با همدیگر درباره تأثیر زبان فارسی در سراسر جهان صحبت کنیم. به قول نیما یوشیج «دنیا خانه است». با این احوال شما فکر می‌کنید ما می‌توانیم این زبان بهشتی‌مان را حفظ کنیم؟ [آنهم] در شرایطی که خواننده ایرانی به جای چَشم می‌خواند چِشم (به کسر چ).

سیمین بهبهانی: درست است که هم در ایران و هم در سایر نقاط جهان، شعرهایی می‌شنویم که اصلاً انتظارش را نداریم. اما این را باور کنید که در ایران هنوز هم ادبیات در سطح عالی زنده است. کسانی وجود دارند که واقعاً کارهای ماندگار تولید می‌کنند. در طول قرون متمادی هم همیشه همین گونه بوده است. وقتی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم در کنار ادبیات متعالی همیشه حشو و زوائدی هم بوده‌اند که در نهایت از بین رفته‌اند و فقط ماندگارهاست که باقی مانده‌اند.

«موج‌آفرینی و زبان‌آفرینی»

گلرخسار صفی: سخنان شما خیلی عالی است؛ به قول تاجیک‌ها سخنانتان «عالیجناب» است. اما من می‌خواستم بگویم که وظیفه ما و شما حفظ میراث بزرگی است که بزرگانمان باقی گذارده‌اند. متأسفانه در طول دو صد سال اخیر ما از همدیگر جدا بوده‌ایم. اما بد نیست که مردم فرهنگ دوست ایران هم بدانند که شعر نو در تاجیکستان از استاد عینی شروع شد.

صدرالدین عینی اولین شعر نو را در سال ۱۹۱۸ میلادی سرود با این آغاز که «ای مشعل رخشان عدالت به کجایی؟ که امروز به مایی». بعد از آن نیز فریده سلیمانی بود که از این مرزها عبور کرد و وارد مراحل عالی شعر نو شد. مطمئنم که مردم ایران این اطلاعات را ندارند. می‌خواهم تأکید کنم که ما ملتی آریایی هستیم که اگر چه به جبر از نظر فیزیکی دور از همیم اما تفکر و زبان ما، ما را به هم متصل می‌کند.

سیمین بهبهانی شاعر ایرانی
سیمین بهبهانی: دقیقاً همین طور است که شما می‌گویید. من امیدوارم که هم جوانان ایرانی و هم جوانان تاجیک، بیش از امروز به ادبیات گذشتگان توجه کنند. نوپردازی بسیار خوب و عالی است اما هیچ نویی نیست که پشتوانه کهن نداشته باشد. این ادبیات کهن ماست که به ما قدرت میدهد تا نو فکر کنیم.

گلرخسار صفی: درست است. وظیفه شاعر این است که ندانسته، زبان‌آفرینی و موج‌آفرینی کند. اما استاد سیمین دلم می‌خواهد از شما بپرسم، از دیدگاه شما، جوانان ما می‌توانند موج‌آفرینی کنند. می‌توانند زبان ما و زبان حافظ را حفظ کنند؟ از نقطه نظر شما آنان باید فقط به ادبیات کهن بپردازند یا اینکه به دنبال نوآوری باشند؟

سیمین بهبهانی: احتیاج امروز این است که علاوه بر اینکه از گذشته‌ای که به یادگار باقیمانده است استمداد کنیم لازم است از ادبیات سایر ملل هم کمک بگیریم. از ادبیات و شعر مدرن دنیا استفاده کنیم. تا قادر باشیم یک شعر قوی عرضه کنیم. هیچ ادبیاتی خود به خود به وجود نمی‌آید. حتی در گذشته که فردوسی و انوری و حافظ ظهور کردند بازهم از ادبیات عرب متأثر بودیم. حتی از بخش‌هایی از قرآن که به شعر شباهت داشت بهره زیاد بردیم.

هیچ وقت هیچ ادبیاتی بدون بهره‌گیری از ادبیات سایر ملل و سرزمین‌ها بزرگ نمی‌شود. اگر ادبیات روسی با ادبیات فرانسه آشنا نمی‌شد، از انگلیس و آلمان بهره نمی‌برد هرگز یک ادبیات به این شکفتگی خلق نمی‌شد. این شکفتگی نتیجه آمیزش ادبیات‌هاست. امروزه جوان‌ها خیلی کارها می‌کنند اما متأسفانه از ادبیات کهن بهره زیادی نمی‌گیرند و از آن فاصله گرفته‌اند.

رادیوفردا: اما خانم گلرخسار، آیا عدم تمایل جوانان تاجیک به ادبیات کهن، بخشی از نگرانی‌های شما هم هست؟

گلرخسار صفی: من معتقدم اگر چه داد سخن را بزرگان ادبیات داده‌اند اما فضا برای رشد جوان‌ها وجود دارد. همین خانم سیمین بهبهانی در غزلیاتشان ثابت کردند که اگر چه ما در گذشته حافظ و مولوی و بزرگان غزلسرا داریم اما یک بانوی نازنین پارسی‌گو در قرن بیست و یکم توانسته است با غزلیاتش در این عرصه انقلاب ایجاد کند.

من خطاب به جوانان تاجیک، افغان و ایرانی که به زبان فارسی، دری یا افغانی سخن می‌گویند، و هر سه اینها یک زبان است که از همدیگر جدایشان کرده‌اند، می‌گویم که هنوز هم جای خلاقیت و اندیشه‌های تازه هست. اگر چه این خلاقیت باید در باغ کهن اندیشه و ادبیات، ریشه بدواند.

«یک اشتباه محض تاریخی»

رادیو فردا: خانم گلرخسار، چقدر در کشور تاجیکستان با ادبیات امروز ایران، چه در حوزه شعر و چه در حوزه ادبیات داستانی آشنایی دارند؟
گلرخسار صفی: اگر بیست سال پیش به من می‌گفتند که می‌توانم دیوان استاد سیمین را داشته باشم من هرگز باور نمی‌کردم. در گذشته مرزهای سیاسی بسیار بلندتر از ادبیات بود. ما نمی‌دانستیم پشت این مرزها چیست؟ ولی امروز خوشبختانه از ادبیات روز ایران آگاهی داریم. حتی با کمک و دستگیری و محبت دوستان ایرانی، آثاری از ادبیات تاجیک هم در ایران به چاپ می‌رسد.

متأسفانه بدبختی و مشکل بزرگی که برای ما تاجیک‌ها وجود دارد این است که اگر چه زبان ما فارسی است اما خط ما، خط سیریلیک است. من خودم را از این بابت همیشه شرمنده حس می‌کنم. ما به زبان فارسی حرف می‌زنیم اما به زبان سریلیک می‌نویسیم که این یک اشتباه محض تاریخی است.

برخی از دوستان از این بابت به ما ایراد می‌گیرند. من تصور می‌کنم بیشتر باید به حالمان گریه کنند. من خودم ساعت‌ها با این خط کار می‌کنم. این طبیعی است که وقتی با خط بیگانه می‌نویسی و شعر تولید می‌کنی، این شعر نمی‌تواند در سطح بالای ادبیات فارسی قرار گیرد. البته جای خوشبختی دارد که امروزه ما زبان فارسی را در مکتب هایمان می‌آموزیم.

من معتقدم برای بی‌سواد کردن یک ملت کافی است که خط شان را تغییر بدهی. همان طور که یکصد سال با ما این کار را کردند اما برای برگردان سواد به همان ملت به ۳۰۰ سال کار فرهنگی و تلاش نیاز هست. شاید به این دلیل است که شعر ما چندان هم در ایران معروف و مشهور نباشد.

رادیو فردا: خانم بهبهانی، خانم گلرخسار به مسئله مهم خط در تاجیکستان اشاره کردند. شاید به این دلیل است که آثاری که در ایران یا در تاجیکستان مکتوب می‌شود برای طرفین قابل بهره‌برداری نیست. دوستان افغانی از منابع ایرانی می‌توانند بهره ببرند اما این امکان برای دوستان تاجیکمان فراهم نیست. شما در این مورد چه اعتقادی دارید؟

سیمین بهبهانی: الان که این مطلب را از خانم گلرخسار شنیدم بسیار متأسف شدم. برای اینکه انسان به زبانی که سال‌ها به آن مألوف است شعر می‌گوید و آثار ادبی‌اش به آن زبان و آن خط باقی می‌ماند. اما امروز شاعر تاجیک ناچار است به زبان فارسی شعر بگوید و به خط دیگری بنویسد. این واقعاً امر وحشتناکی است.

من فکر می‌کنم تاجیک‌ها بایستی در پی چاره‌اندیشی باشند. در دبستان‌ها در کنار خط سیریلیک، خط فارسی را هم آموزش بدهند. در بسیاری از ممالک دنیا همزمان با هم کودکان را با دو رسم‌الخط و دو زبان متفاوت آشنا می‌کنند. امید دارم که دولت تاجیکستان هم بتواند این کار را بکند چون ما با تاجیک‌ها جدایی نداریم. ما یک ملت بوده‌ایم اما روزگار ما را از هم جدا کرده و خط فارسی را از ملت تاجیک گرفته است.

گلرخسار صفی: خانم سیمین، من هم با شما هم عقیده هستم اما این امر خیلی وقت گیر است. باور کنید که فاجعه ملی ما همین مسئله تغییر خط بوده است. زمانی که من در پارلمان بودم این پیشنهاد را به دولت ارائه کردم. اما طبیعی است که این اقدام بسیار زمانبر است. من معتقدم در کنار خط سیریلیک بایستی خط نیاکانمان را هم بیاموزیم. برای اینکه هزاران کتاب در پیشینه ما باقی مانده است که هنوز نخوانده‌ایم.

«ادبیات فارسی منحصر به ایرانیان نیست»

رادیو فردا: یک ضرب‌المثل در جهان عرب متداول است که می‌گویند «مصری‌ها ادبیات را تولید می‌کنند، لبنانی‌ها چاپ می‌کنند، و ملت عرب آن را می‌خوانند» این نشانگر آن است که وقتی ملت‌ها خط و زبان مشترک داشته باشند می‌توانند همدیگر را حمایت کنند. گفته می‌شود که هم اکنون ۲۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان به زبان فارسی سخن می‌گویند. شاید اگر مسئله خط حل می‌شد، این جمعیت بهتر می‌توانستند با همدیگر ارتباط برقرار کنند.
گلرخسار صفی: البته این مشکل در افغانستان وجود ندارد و فقط خاص مردم تاجیک است. شما از دنیای عرب یاد کردید. راستش من به عرب‌ها حسرت می‌برم چون چند مملکت عرب می‌توانند یک شاعر داشته باشند. می‌توانند نظم و نثر همدیگر را بفهمند و درک کنند. اما متأسفانه ما نمی‌توانیم مطالب تولید شده همدیگر را درک کنیم. هر مطلبی که از همدیگر به چاپ می‌رسانیم نصف حجم آن کتاب اختصاص به شرح مطالب دارد.

سیمین بهبهانی: البته در مورد خط فارسی هم کوشش بسیاری شد که از آن ایراد بگیرند و بگویند که این خط امروزی نیست. اما مرحوم فروغی کسی بود که کوشش کرد برای اینکه خط فارسی کماکان همچون سابق باقی بماند و این امر باعث شد که رابطه ما با ادبیات قدیم قطع نشود.

این مسئله که خانم گلرخسار اشاره کردند معضل بزرگی است. شاید این ظلمی است که به ملت تاجیک وارد آمده است. ادبیات ایران منحصر به ایرانیان نیست. این ادبیات به ملت افغان و تاجیک هم اختصاص دارد. همه ما زمانی در یک حوزه بوده‌ایم. شعر حوزه خراسان را اگر بررسی کنیم می‌بینیم که هم به ملت تاجیک و هم به ملت افغانستان تعلق دارد.

این گفت‌وگو با شعرخوانی هر دو شاعر پارسی زبان به پایان رسید که این بخش در فایل صوتی برنامه قابل شنیدن است.

تجلیل از «گردآفرید»، اولین بانوی نقال ایران

sokhanma — Fri, 11 Sep 2009 12:47:15 GMT

تجلیل از «گردآفرید»، اولین بانوی نقال ایران

فاطمه حبیبی‌زاد؛ گردآفرید/ در حال اجرای نقالی در تهران سال ۸۶ (عکس از وب‌سایت رسمی گردآفرید)

۱۳۸۸/۰۲/۲۵

مراسم تجلیل از فاطمه حبیبی‌زاد، که به گرد آفريد مشهور است، به عنوان اولین بانوی نقال روز پنج‌شنبه ۲۴ اردیبهشت ماه در چهارچوب برنامه‌های بزرگداشت فردوسی در سالن سینمای کاخ‌موزه نیاوران برپا شد.

خانم حبيبی‌‌زاد که سال‌ها شاهنامه را به زبان ساده به دانش آموزان ياد داده، سال‌ها پيش لقب گردآفريد را از مرشد ترابی، از نقالان با سابقه ايران دريافت کرد.

مرشد ترابی، در این مراسم با اهدای عصای نقالی خود، به فاطمه حبيبی‌زاد، از او به عنوان اولين بانوی نقال ايران تجليل کرده بود.

خانم حبیبی‌زاد در سال‌های اخير با اجرای برنامه نقالی در مراسم و جشنواره‌های فرهنگی و هنری ايران، گروه سنی کودک و نوجوان را نيز وارد عرصه نقالی شاهنامه کرد.

خانم حبيبی‌زاد خود در باره علت برگزاری مراسم تجليل از وی گفته است که اين تجليل به دليل سال‌ها تدريس شاهنامه به زبان ساده به دانش‌آموزان از سوی انجمن فرهنگی بیستون و همياری گنجينه نقش جهان در سومين يادواره بزرگداشت فردوسی انجام گرفت.

فاطمه حبیبی‌زاد در سال ۱۳۳۵ در اهواز متولد شد و در سال‌های جوانی بخاطر علاقه‌اش به شاهنامه و داستان‌های تاریخی اسطوره‌ای جذب پاتوق‌های شاهنامه‌خوانی شد.

او پس مدتی که احساس کرد هنر نقالی به انزوا کشیده شده است تصیم گرفت پا به میدان بگذارد و در فضایی مردانه به عنوان اولین زن در حوزه نقالی و شاهنامه‌خوانی فعالیت کند.

فاطمه حبیبی‌زاد؛ گردآفرید/ در حال اجرای نقالی در تهران سال ۸۶ (عکس از وب‌سایت رسمی گردآفرید)

خانم حبیبی‌زاد برای تجربه کاری‌اش به استان‌های مختلف سفر کرد و نقالی‌های نقاط مختلف ایران را فرا گرفت و سر آخر شیوه نقالی تهران و اصفهان را الگوی کار خودش قرار داد.

كتاب «آفرين آفرينش» به قلم فاطمه حبيبی‌زاد كه به حکمت و راز و رمز نهفته در جشن‌های کهن ملی، گنجینه‌های مکتوب کهن ایران باستان، سرودها، نیایش‌ها، افسانه‌ها، اسطوره‌ها و آثار حکیمان و شاعران می‌پردازد نيز در اسفند ماه سال گذشته در خانه هنرمندان ایران رونمایی شد.

این کتاب را انتشارات ايران‌شناسی منتشر کرده است.

انجمن فرهنگی بيستون در دو دوره گذشته يادواره بزرگداشت فردوسی از شهرام ناظری و بهروز غريب‌پور تجليل کرده بود.

روزی برای رنج ۳۰ساله؛ روزی برای فردوسی

sokhanma — Fri, 11 Sep 2009 12:45:59 GMT

روزی برای رنج ۳۰ساله؛ روزی برای فردوسی

تندیس فردوسی در مشهد

۱۳۸۸/۰۲/۲۸

مهرداد سپهری

جمعه ۲۵ ارديبهشت ماه، روز فردوسی، شاعر بزرگ ايرانيان و فارسی زبانان سراسر دنيا بود. روزی که به آن مناسبت از يک هفته پيش تا به حال در ايران جلسات و سخنرانی‌های متعددی برگزار شده است.

به همين مناسبت در «جُنگ فرهنگی» راديو فردا با دکتر جليل دوستخواه همراه می‌شويم. دکتر دوستخواه از نويسندگان، پژوهشگران و شاهنامه‌شناسان برجسته ايرانی است که نيم قرن از عمرش را برای شناخت فردوسی و شاهنامه گذاشته و اگر چه ساليانی است که ساکن استراليا شده، اما همچنان پژوهشگر راه و انديشه شاعر ملی ايران است.

جليل دوستخواه: به اعتقاد من اگر تمام ۳۶۵ روز سال را هم به نام روز فرودسی بناميم کار زيادی نکرده ايم و کار سزاواری کرده ايم. به‌خاطر اينکه فقط کسانی که به درستی و با مقياس گسترده با شاهنامه سرو کار داشته‌اند می‌دانند که اين فرهيخته والا که نامش فردوسی است چه کرده است؟ و اگر او نبود و اين خويشکاری عظيم را نمی ورزيد آن‌وقت ما ايرانی‌ها از ديدگاه فرهنگی تا چه اندازه فقير بوديم و چه اندازه دست و زندگی‌مان خالی بود. شاهنامه به راستی درياست.

چه کتاب‌هايی در اين يکی دو سال اخير درباره فردوسی و شاهنامه منتشر شده است که شما خواندن آن را به دوستداران فردوسی پيشنهاد می‌کنيد؟
کم نيستند اين آثار. به‌ويژه مقاله های خوبی که در اين چند ساله منتشر شده‌اند و من چند تايی را که به يادم می‌آيد معرفی می‌کنم و بقيه را به تارنمای «ايران‌شناخت» حواله می‌دهم که در آنجا من غالب اين کتاب‌ها را که يا خودم نقدی بر آنها نوشته‌ام يا دستی بر آن داشته‌ام، معرفی کرده ام.

يکی کتاب خيلی ارزشمندی است از آقای دکتر مير جلال الدين کزازی، استاد دانشگاه تهران در شش مجلد به نام «نامه باستان». اين کتاب اتفاقا در حال حاضر در نمايشگاه تازه تهران هم عرضه شده است.بسيار مژده خوبی است و اين کتابی است که شاهنامه را تفسير و تحليل کرده است.

اما بايد پيش از اين کتاب از به پايان رسيدن کار ويرايش نهايی شاهنامه و انتشار آن هم در امريکا و هم در ايران خبر بدهم، يعنی شاهنامه به ويرايش استاد دکتر جلال خالقی مطلق، که خوشبختانه چاپ دوم آن در تهران به طور کامل از سوی بنياد دايره المعارف بزرگ اسلامی منتشر شد و به هر حال اين اتفاق مهم و بسيار درخشانی بود که خوشبختانه در روزگار ما افتاد.

ما الان می‌توانيم بگوييم در هزار سال گذشته از زمان فردوسی تا کنون هرگز هيچ متن شاهنامه‌ای اين جور پاکيزه و ويراسته و نزديک به اصل وجود نداشته است.

کتاب دکتر محمود عباديان به نام «سنت و نوآوری در حماسه سرايی» هم کار درخشانی در زمينه شناخت شاهنامه است.

شما به اين نکته اشاره کرديد که در يکی دو سال اخير مقالات خوبی هم در زمينه شاهنامه پژوهی منتشر شده است، می توانم خواهش کنم برخی از اين مقالات را هم معرفی کنيد؟

بله . يک سری مقالاتی از اين دست توسط آقای خطيبی نوشته شده است و مقالات کليدی مهمی در مورد شناخت ريزه‌کاری‌های شاهنامه است. پژوهشگر جوان و پويای ديگری به نام دکتر سجاد آيدنلو که استاد دانشگاه اروميه است و از ايشان کتاب «آفتابی در ميان سايه ای» هم منتشر شده است در اين خصوص مقالات خوبی تاليف کرده است.

در مورد نسخه‌ی دکتر خالقی مطلق، اگر چه اين نسخه مورد تاييد بسياری از اساتيد شاهنامه پژوه از جمله خود شما از ابتدا و حتی پيش از انتشار قرار داشت، بعد از انتشار برخی از شاهنامه پژوهان ديگر بودند که انتقاداتی بر آن داشتند. آنها اگر چه اين نسخه را نسخه بسيار پاکيزه ای می دانند اما در عين حال معتقدند که نسخه فلورانس آنقدر که گفته شده قابل اتکا نيست. از جمله من به‌خاطر دارم که دکتر جنيدی در اين باره مقاله‌ای منتشر کرد.
بله . من هم در جريان همه اين مقالات و اظهار نظرها هستم . آقای دکتر جنيدی و دکتر قريب از شاخص ترين کسانی هستند که به کار استاد خالقی ايراداتی دارند.در ايراداتی که دوستان ما ـ که خودشان هم آدمها ی شايسته ای هستند و کارهای ارزشمندی هم ارائه کرده اند ـ آشفتگی‌هايی وجود دارد.

اين نکته که آنان به آن اشاره می کنند در صورتی می‌توانست ايراد و اشکال باشد که آقای دکتر خالقی دست نوشته فلورانس را کامل و تمام و بی نقص می‌دانست و اساساً می گفت که من همه آن را عينا می‌آورم چون اين قديمی‌ترين دستنوشته‌ای است که تا به حال به دست ما آمده و بنابر اين قديمی‌ترين بايد صحيح‌ترين هم باشد . اما دکتر خالقی هرگز همچنين تکيه‌ای به نسخه فلورانس نکرده‌اند.

در خود متن ويراستاری شده بارها می بينيم که چيزی که در دست نوشت فلورانس وجود داشته ايشان در متن اصلی نياورده‌اند برای اينکار هم دلايلی داشته‌اند و دقت‌هايی مبذول کرده‌اند و آن را در پاورقی و پايين صفحه و پی‌نوشت‌ها قيد کرده اند و از دست نوشته‌های ديگر که تاريخ‌شان جديدتر از نسخه فلورانس است در متن اصلی آورده‌اند.