
بلوار پرديس بعد از گذشتن از كنار روستاي تاريخي تابران و بقعه معروف به هارونيه، سر در آستان آرامگاه شاعري بزرگ ميسايد كه حيات زبان فارسي و فرهنگ ايراني مديون اوست.
آرامگاه فردوسي، بيرون دروازه و باروي بزرگ شهر كهن قرار دارد كه از مخالفت متعصبان و تنگنظران با دفن پيكر او در قبرستان عمومي حكايت دارد. گويا اينجا باغ خانوادگي فردوسي بوده است.
پي افكندم از نظم كاخي بلند
كه از باد و باران نيابد گزند
اگر كاخ بلندي كه فردوسي از شعر فارسي برافراشت و امروزه پس از هزار سال همچنان استوار و محكم است، اما آرامگاه او حال و روز چندان خوشي ندارد. محوطهاي كه فردوسي در آن آرميده است، در بين خانههاي ساكنان امروزي تابران كه به اشتباه شهر توس ناميده ميشود، در تنگنا گرفتار آمده است و مجموعه فرهنگياش چندان كارايي و رونقي ندارد.
اولين بناي آرامگاه فردوسي در سال 1313 توسط آندره گدار با الهام از آرامگاه كوروش طراحي و ساخته شد كه بعدها در سال 1348 از سوي مهندس هوشنگ سيحون بازسازي و گسترش يافت و باغ اطراف آن به همراه موزه كنارش ايجاد شد.
خبر خوشي كه اين روزها به گوش ميرسد، اين است كه پس از 40 سال، مسوولان امور تصميم گرفتهاند فضاي بيشتري را براي نفسكشيدن اين آرامگاه اختصاص دهند.
سياوش صابري، مدير پايگاه ميراث فرهنگي توس در همين ارتباط به ايسنا گفته است: براي نخستين و آخرين بار، محوطه آرامگاه فردوسي به بيش از 2 برابر سطوح پيشين افزايش مييابد و در حال حاضر مشغول تهيه طرح تفضيلي آن هستيم.
مساله مهم در اين خبر اين است كه آرامگاه فردوسي به عنوان اثري منفرد و تك در نظر گرفته شده و توضيحي درباره محور تاريخي و فرهنگي منطقه توس داده نشده است. اين در حالي است كه محل درس امام محمد غزالي (بقعه هارونيه)، روستاي تابران، آرامگاه فردوسي و روستاي پاژ (زادگاه شاعر) را بايد به عنوان يك مجموعه منسجم و پيوسته ديد و هر طرحي را با توجه به گستره آن تدوين كرد.