درس گفتارهاي فردوسي در اين هفته به شرح و تفسير هفتخوان رستم ميپردازد. |
|
|
خبرگزاري فارس: «معرفتشناسي هنر در شاهنامه» موضوع دو درسگفتار آتي پيرامون فردوسي است كه حسن بلخاري به صحبت درباره آن ميپردازد. |
|
|
در گفتوگو با فارس مطرح شد: برگزاري همايش فردوسي؛ ارديبهشت 88 در آلمان خبرگزاري فارس: رييس و بنيانگذار بنياد فردوسي در برلين، از احتمال برگزاري همايش فردوسي با عنوان «هزاره پايان شاهنامه» در ارديبهشت 88 در آلمان خبر داد. |
|
|
به گزارش روز جمعه ايرنا از انجمن منتقدان و نويسندگان سينمايي ايران، اين فيلمنامه نويس افزود: سينماي ملي را نميتوان در يك تعريف خاص گنجاند، اگر در سينما ، توليدات مستقل به حدي باشد كه بتوان بيش از نيمي از سالنهاي نمايش را با آن پركرد، ميتوان گفت كه سينماي ملي وجود دارد وي ادامه داد: سينماي ملي همانند ديگر اجزاي كشور است كه نميتوان اثري را بر مبناي تعريفي خاص از ديگر توليدات تفكيك كرد.
سجاده چي تصريح كرد: سينماي ملي با برجسته كردن نقاط قوت و ايجاد تلنگر در برطرف كردن نقاط ضعف به ارتقاي ارزشهاي ملي وتقويت باورهاي مورد احترام در جامعه كمك ميكند.
اين فيلمنامه نويس با اشاره به قرار گرفتن آثار كيفي در عرصه سينماي ملي، در عين حال گفت: بحث ارزشي و كيفي در سنجش آثار سينمايي تراز حرفه اي است كه به كيفيت كار مربوط ميشود و نميتوان آن را به ملي بودن توليدات تعميم داد.
همايش سينماي ملي، طرحي براي فردا اول تا سوم دي ماه امسال توسط انجمن منتقدان و نويسندگان سينمايي ايران در موزه هنرهاي معاصر تهران برگزار مي شود.
هادي وکيلي - رييس دانشکده ادبيات دانشگاه فردوسي مشهد - در اين مراسم كه با عنوان «چهل سال تكاپوي مجله دانشکده ادبيات و علوم انساني دانشگاه فردوسي» در تالار فردوسي اين دانشکده برگزار شد، گفت: اين مجله همچون يک انسان، دوران طفوليتش را سپري کرده و به كمال رسيده است. وقتي اولين شماره را نگاه ميکردم، مقالههايي از اساتيدي برجسته وجود داشت و مشابه هر انساني که حق والدين دارد، حق کساني که اين مجله را عرضه کردند، بايد پاس داشت.
او با اشاره به آيهاي از قرآن، گفت: در اين آيه بر حق والدين، بويژه حق مادر، سفارش ميشود. انساني که متولد ميشود، يک دوره کودکي و شيرخوارگي دارد و سپس اين طفل بزرگ ميشود و به 40سالگي مي رسد و اين مجله هم مانند انساني است که در 40سالگي به سن تکامل رسيده است.
همچنين در اين مراسم، فاطمي - مديرمسؤول اين مجله و استاد دانشگاه - اظهار داشت: اين مجله آيينهاي است از گذشتگان؛ تلاشهايي که بزرگان، استادان و هيأتعلمي انجام دادند. البته متأسفانه در مجله مشکلاتي دست و پاگير نيز وجود دارد که بايد تلاش همکاران بر رفع اين مشکلات باشد و 40سالگي اين مجله حاکي از به کمال رسيدن آن است.
محمد تقوي - سردبير مجله دانشکده ادبيات انشگاه فردوسي - هم گفت: آنچه در اين مجله انجام ميشود، در ابتدا به نويسندگان مجله برميگردد و ما بهترينها را گزينش ميکنيم.
وي افزود: براي اين گزينش بايد معيارهايي درنظر گرفته شود و بعضي از اين گزينشها ذاتي است؛ ذاتي به اين معني که بالأخره بايد يک قوت فکري در مقاله باشد.
او با بيان اينکه خوشبختانه اين مجله در بحث زبان و ادبيات فارسي رتبه اول را داشته است، اظهار داشت: بيشتر مواقع، اين مجله در بين ساير مجلهها، رتبهاش در حوزه زبان و ادبيات اول بوده؛ ولي در حوزه علوم انساني، رتبهاش پايينتر است؛ چرا که براي آنها، مسائل حاد امروز مهم بوده است.
او همچنين تصريح کرد: ما ميراثدار بزرگان ادبيات گذشته هستيم و تلاش کرديم در ارائه بهروز مجله موفقتر باشيم و همه بزرگان اعتراف داشتند که در حوزه ادبيات، بهترين مجله است؛ ما سعي کرديم اجازه ندهيم آن پايهها سست شود و اميدواريم اين مجله و موفقيت و اقبالش تداوم داشته باشد.
همچنين در اين مراسم، محمدجعفر ياحقي - مدير قطب علمي فردوسيشناسي دانشکده ادبيات - اظهار داشت: مجله دانشکده ادبيات همانطور که دکتر وکيلي به آن اشاره کرد، حالت مادرانگي و محوري دارد.
او با بيان اينکه اين مجله بسيار موفق است، افزود: در کنار اين مجله، سه مجله ديگر نيز چاپ ميشود و اميدوارم اين رقم بيشتر شود.
وي گفت: از چند سال پيش قرار بود اين مجله تخصصي شود و ابتدا مجله تاريخ را منتشر کرديم و در زمينه جغرافيا و علوم اجتماعي اين کار صورت گرفت و اکنون در مسير اخذ مجوز علمي - پژوهشي هستيم و اين يک عنوان آکادميک است که مجلات بايد در سطحي قرار گيرند که چاپ مقاله در آنها امتيازات بالاي علمي داشته باشد و مجله ما خوشبختانه از اول اين امتياز را داشته است.
ياحقي تصريح کرد: براي ارتقا گرفتن، استادان موظفاند که در اينگونه مجلات مقالاتشان را چاپ کنند و براي اين مسأله، جريان دشواري براي انتخاب مقاله وجود دارد و يک بررسي توسط سردبير و مدير مجله صورت ميگيرد و سپس به شوراي تحريريه ميرسد و اگر قابليت طرح را داشت، براي مجله آماده ميشود.
ياحقي همچنين گفت: وقتي مقالههاي عالي را انتخاب ميکنند، سطح کيفيت مجله بالا ميرود و اين مجله از نظر استناد و ارجاع هم در سطح بالايي قرار ميگيرد. مقالات با حساسيت خاصي گزينش و براي چاپ در مجله انتخاب ميشوند و اين تلاشها و ظرافتهايي که در کار اين مجله وجود دارد، سبب ميشود تا ارزش آن هم بالا رود و فقط مقالات برگزيده و منتخب در آن چاپ ميشود و هر مقالهاي چاپ نميشود؛ به اين دليل، مجله دانشکده ادبيات، مجلهاي برگزيده است؛ اين مجله ويژهنامههاي زيادي دارد و شايد تعدادشان به 10 تا 12 هم برسد.
مهدي محقق - رييس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي - نيز در سخناني گفت: چهل عدد کمال است و مجله دانشکده ادبيات و علوم انساني دانشگاه فردوسي نيز به کمال خود رسيده است.
او تصريح کرد: قدما ميگويند وارد هر علمي که ميشويم، بايد تعريف علم و موضوع علم را بدانيم؛ اينگونه که مسائل آن علم عارض بر چه چيزي ميشود، مثلاً موضوع علم پزشکي بدن انسان است و هر حکمي که در اين علم مطرح ميشود، عارض بر بدن انسان است.
رييس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي تصريح کرد: پرسشي که در اينجا مطرح ميشود، اين است که موضوع علم ادبيات چيست؟ موضوع ادبيات فارسي، نظم و نثر فارسي است؛ نظم به شعر فارسي گفته ميشود که پيوسته است و نثر به غير شعر گفته ميشود که گسسته است.
محقق افزود: بايد نگريست که شعر موسيقياش چه بوده است؛ مثلاً شعر در زمان جاهليت بدآموزي داشت و هرجا که صحبت از مذمت شعري است، منظور همين شعر جاهلي عربي است، که هدفش، لهو و لعب و عيش و نوش بوده که در قرآن هم آمده است؛ اين گمراهان هستند که به دنبال شعرا ميافتند، ولي درواقع شعراي ما منعکسکننده فرهنگ ما هستند.
او افزود: قرآن و حديث و امثال و اشعار عرب و علم پزشکي و داروشناسي، علم فلسفه و ساير علوم در شعر فارسي هست. انواع و اقسام علوم در شعر فارسي مندرج است و عرفان هم اصل است و در آثار مولانا، سنايي، حافظ و... بوده؛ بنابراين فرهنگ مملکت ما در ديوانهاي شاعران ما مندرج است.
عضو شوراي عالي علمي دايرةالمعارف بزرگ اسلامي درباره ارزشمندي شعر فارسي اظهار داشت: براي فهميدن شعر عربي کافي است تا با صرف و نحو عربي آشنا باشيم و لغتهاي آن را بدانيم؛ اما شعر فارسي اينگونه نيست. شعر فارسي دشوارتر است؛ زيرا از همه علوم در آن وارد شده است و اين نشاندهنده علم کافي و کامل شعراي ما است.
وي افزود: يک شعر، مشکلش فلسفي است و شعري ديگر، مشکل کلامي دارد و در اين شعرها، اصطلاحات علمي به کار رفته، که درک آن را سختتر ميکند؛ ولي در هر صورت، ادبيات فارسي جامع تمام مزيتهاي فرهنگهاي مختلف بوده است و نيز در شعر فارسي، قرآن و احاديث امامان (ع) منعکس شده است، که اين نيز پرباري و ارزشمندي ادبيات فارسي را نشان ميدهد.
وي خاطرنشان کرد: پيشنهاد کردم اين مجله فهرست موضوعي داشته باشد؛ چون حاوي موضوعات متنوعي از قبيل فلسفه، کلام، زبانشناسي، ادبيات تطبيقي و... است و اين کار به دانشجو کمک ميکند تا مقاله مورد نظر را به آساني پيدا کند و آنچه که مسلم است، اين مجله پربار، منعکسکننده علم و دانش اين دانشکده است.
گفتني است در اين مراسم، آخرين شماره مجله دانشکده ادبيات و علوم انساني دانشگاه فردوسي توسط تقوي - سردبير نشريه - رونمايي شد. همچنين از سردبيران پيشين اين نشريه تقدير شد
گاهی انگاشته میشود كه ادب آئينی گونهایاست ويژه و جداگانه از ادب پارسی. اما اگر ما نگاهی فراخ و فراگير به ادب پارسی بيفكنيم میبينيم شايد كمتر سرودهای را بتوان يافت كه سرشت و ساختاری آئينی نداشته باشد.
«ميرجلالالدين كزازی»، استاد زبان و ادبيات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی در افتتاحيه سومين جشنواره ملی مشاعره رضوی در بوشهر با بيان اين مطلب گفت: ادب ايران همواره ادب آئينی بوده است. يكی از نازشهای بزرگ ما ايرانيان اين است كه نخستين سرودهای كه در جهان پديد آمده است سروده ايرانی است اما اين سروده كهن هم سرودهای آئينی شمرده میشود. «گاهان» كه رازگويیها و نيايشهای زرتشت است با خدای او اهورامزدا. پس پيشينه ادب آئينی در ايرانزمين به روزگارانی بسيار كهن بازمیرسد.
اين استاد دانشگاه ادامه داد: حتی ما نمودهای اين ادب را در قلمروها، زمينهها، كالبدها و گونههايی از شعر پارسی میبينيم كه در نگاه نخستين با چنين سامانهای ادبی بیپيوند مینمايد مانند غزل. گاهی پنداشته میشود كه غزل كالبد و گونهای است از ادب كه تنها در آن میبايد به هوسناكیهای دل پرداخت، از دوری و نزديكی از زيبايیهای ديدار، از مهر و پيوند، از شبهای جانگزای دوری از يار سخن گفت. اما همين كالبد بستری شده است برای ادب آئينی ايران.
| ميرجلالالدين كزازی: |
| يك نمونه كه میتوانيم آن را غزل آئينی بناميم آن غزل شناخته و آشنای فرزانه روزگار و يگانه آموزگار سعدی سترگ است كه در ستايش پيامبر اسلام(ص) سروده شده كه درودهای خدا بر او باد «ماه فرماند از جمال محمد/ سرو نباشد به اعتدال محمد» همه بنمايهها و شگردهای هنری غزلی در ستايش پيامبر اسلام(ص) به كار گرفته شده است |
او همچنين گفت: هنگامی كه اسطوره به حماسه دگرگون میشود يا به سخن ديگر از مينو، آسمان به زمين، گيتی میآيد نمادهای اسطورهای، ايزدان به قهرمانان، پهلوانان، دلداران دگرگون میشوند. شما اگر ويژگیهای دلدار را در غزل پارسی بجوييد، میبينيد كه ريشه در اسطورههای باستانی ايران دارند. اما در همين شيوه از سخن پارسی هنگامی كه سخنور غزلسرای از دلدار خويش در غزل ياد میكند ادب آئينی را میورزد و به كار میگيرد.
كزازی افزود: يك نمونه كه میتوانيم آن را غزل آئينی بناميم آن غزل شناخته و آشنای فرزانه روزگار و يگانه آموزگار سعدی سترگ است كه در ستايش پيامبر اسلام(ص) سروده شده كه درودهای خدا بر او باد «ماه فرماند از جمال محمد/ سرو نباشد به اعتدال محمد» همه بنمايهها و شگردهای هنری غزلی در ستايش پيامبر اسلام(ص) به كار گرفته شده است. فرجامينه غزل از اين ديد به راستی شگفتآور است «سعدی اگر عاشقی كنی و جوانی/ عشق محمد بس است و آل محمد».
او ادامه داد: ادب آئينی در ايران ادبی ويژه نيست. تنها نمیتوان به آن سرودههايی كه در پيكره، در ساختار بيرونی كاركرد آئينی دارند؛ شعر آئينی گفت. شعر رضوی نيز از همين گونه است. به سخن ديگر ادب پارسی آنچنان گونهگونی و رنگارنگی يافتهاست، در درازنای روزگاران به زبانی ويژه رسيده است كه من آن را گويه ادبی مینامم. يكی از اين گويههای ادبی آن است كه در غزل پارسی به كار گرفته میشود. گويه ديگر آن است كه سخنوران درويشكيش آن را در سرودن غزلهای و داستانهای خويش به كار میگيرند.
او همچنين گفت: سخنور آئينی هنگامی كه غزل میسرايد آن گويه ويژه را به كار میبرد و هنگامی كه میخواهد شعری نهانگرايانه بسرايد آن چنان گويهای را در كار میآورد كه در پيشينه سخن پارسی پديد آمده است.
همچنين، كزازی در پايان سخنان خويش به بيان سابقهای از مشاعره پرداخت و واژه «بيتا بيت» را به جای مشاعره پيشنهاد كرد.
![]() |
البته اين بزرگداشت هنوز هم با برگزاري شبهاي فردوسي توسط سازمان فرهنگي هنري شهرداري ادامه دارد، اما اصل ماجرا، ديروز در روز بزرگداشت اين شاعر پارسيگوي، مختصر و مفيد برگزار شد و بعد، خداحافظ تا سال بعد.
با اين حال، اقدامات تركيه براي تصاحب مفاخر فرهنگي ديگران دست كم اين حسن را داشته است كه مسئولان ما هم به فكر دادن پيشنهاد براي نامگذاري سال آينده بيفتند و براي گرفتن تاييد يونسكو تلاش كنند.
دبير كل بنياد فردوسي در اين باره به مهر ميگويد: «پس از ماهها تلاش براي تدوين سندي مستدل درباره گذشت هزار سال از اتمام سرايش شاهنامه، پيشنهاد رسمي ايران مبني بر نامگذاري سال 2009 ميلادي به نام خالق شاهنامه طي 2 روز آينده به يونسكو ارائه ميشود.»
به گفته ياسر موحدفر، مستندات اين پيشنهاد البته روز گذشته در سومين كنگره بزرگداشت حكيم توس (پاژ) در يكي از نشستهاي تخصصي ارائه شده است؛ «در اين نشست دكتر فريدون جنيدي، رئيس هيأت امناي بنياد فردوسي مستندات تاريخي درخصوص اتمام هزاره سرايش فردوسي در سال 1388 (برابر با سال 2009 ميلادي) را ارائه و پيشنهاد رسمي بنياد و كشور جمهوري اسلامي ايران را به فاطمه فراهاني، نماينده يونسكو تقديم ميكند.»
موحدفر ادامه ميدهد: «اين پيشنهاد از سوي بنياد فردوسي و با تلاشهاي فراوان فريدون جنيدي به ثمر نشسته است و با توجه به مذاكرات قبلي با مسئولان فرهنگي يونسكو و ديدارهاي دبيركل هيأت امناي بنياد با اين مسئولان، نسبت به جلب نظر يونسكو در اين خصوص بسيار اميدواريم؛ ضمن اينكه يونسكو اسامي 60 نفر از مفاخر جهاني را در فهرستي قرار داده و آنها را براي ناميدن سالهاي مختلف در دست بررسي دارد كه 2 نفر از آنها مولوي و رودكي بودند كه سال گذشته و سالجاري به نام آنها بود و هست.»
با اين حال و اگرچه اين اقدام، ميتواند حركت تاثيرگذاري از سوي ايران باشد، اما تجربه نشان داده است، نبود برنامهريزي درست و خلاقانه، عملا سبب ميشود كل ماجرا در حد چند پيام و سخنراني و همايش در سطح نه چندان وسيع متوقف شود. آنچنان كه سال گذشته، يعني سال مولانا نيز در ايران نتوانست دستاورد بينالمللي مناسبي براي ايران به ارمغان آورد، در حالي كه اقدامات بسيار گسترده و خلاقانه دولت تركيه، تقريبا تير خلاص را نيز شليك كرد و مولانا، بيش از هميشه شاعري ترك نام گرفت.
ايرانچك فردوسي
اما يكي از اقدامات خلاقانه مسئولان ما در سالروز بزرگداشت ابوالقاسم فردوسي، انتشار ايرانچك 50 هزار توماني با تصوير ضمني او بود. آن طور كه فارس گزارش كرده است روي اين ايرانچك 500 هزار ريالي بنفش، مزين به تصويري از بارگاه امام رضا ع است كه در كنار طرحي اسليمي با محوريت آرم بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران تزيين شده است.
طرح پشت آن هم كه به زبان انگليسي نام و رقم چك چاپ شده، عبارت بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران با خط نستعليق تكرار و محل امضاي واگذاركننده و مشخصات دريافتكننده درج شده است.
اجراي پري صابري از «رستم و سهراب»؛ پري صابري تمرينات نمايش «رستم و
سهراب» را با حضور گروهي از هنرمندان تعزيه و همين طور دو کشتي گير آغاز
کرد. به گزارش ايسنا اين کارگردان تئاتر در نظر دارد در اجراي اين اثر در
کنار بازيگران اصلي نمايش از هنرمندان تعزيه خوان و همين طور دو کشتي گير
هم بهره بگيرد.