| تبليغات | X |
مولف كتاب «شاهنامه فردوسي، پندها و اندرزها»:
شاهنامه فردوسي سراسر پند، اندرز و خردورزي است
تصوير جلد كتاب |
ابوالقاسم اسماعيلپور:
سوگنامههاي شاهنامه، بنمايههاي اساطيري دارند
| |||
ابوالفضل خطيبي:
شكلگيري داستانهاي غنايي و عاشقانه در حماسه پارتيان
| |||
در زمان ساسانيان دين زرتشتي شكل ميگيرد، حكومت رسمي ميشود و ادبيات ديني بر ساير ادبيات پيشي ميگيرد
ويژگي ديگر دوره ساسانيان رواج داستانهاي تاريخي است كه امروز به دست ما
رسيده است و ميبينيم متأخرين آن داستان بهرام چوبين نامك است
در شاهنامه صفحهاي نيست كه از اندرز تهي باشد و نياكان ما در دوره ساسانيان به اين نوع ادبي اهميت ميدادند
يك محقق و شاهنامهپژوه:
فردوسي آغازگر بنمايههاي اسطورهاي است
دكتر هوشنگ طالع |
ابوالفضل خطيبي:
داستان بيژن و منيژه با حماسه پارتيان ديرينگي دارد
| |||
داستان بيژن و منيژه حماسه عاشقانه است كه در حماسه ملي نمود مييابد
ديرينگي داستان بيژن و منيژه مانند ويس و رامين به زمان اشكانيان ميرسد
در طول تاريخ روايات مختلفي به اوستا افزوده ميشود و مهمترين آن روايات حماسه پارتيان است
شاهنامه آميزهاي از روايات مختلف اساطيري و تاريخي است كه بيژن و منيژه
به خاندان گودرز مربوط ميشود كه در مرو سكونت داشته و شخصيتهاي تاريخي
را به تصوير ميكشند
دکتر صانعیدرهبیدی:
خردورزي، كليد اصلي شاهنامه فردوسي است
| ||||
يك ايرانشناس و مدرس ادبيات فارسي:
اخلاق ايراني در شاهنامه فردوسي متبلور است
| ||||
قهرمانان شاهنامه نمونه انسانهايي هستند كه حس افتخار، عشق به وطن و علاقه به آيين و كيش در وجود آنهاست
شاهنامه يك نمونه والاي شعر واقعي است كه شاعر، انواع مطالب را از رزمي و
بزمي گرفته تا اخلاق، خرد و عقيده و باور، همه را با قدرت شاعري بيمانند
بيان ميكند
فردوسي در شاهنامه، ايران را جايگاه دليران، پهلوانان و آزادگاني معرفي
ميكند كه همه، خداپرست هستند و متوكل به پروردگارند و به كاري دست
نميزنند مگر از پروردگار ياري بطلبند
فردوسـي ميخواهد كه شخصيت داستانهايش، مظهر خصال شايسته و بزرگمنشي و جوانمردي باشند
وسعت ديد، قدرت بيان و ساختار اساسي فكر شاعر است كه به شعر او روح
ميبخشد و هر خوانندهاي با خواندن اين اشعار، خود تبديل به گوينده و
آفريننده ميشود
دكتر مهدي محبتي:
دين و دانش، پايه اصلي جهانشناسي فردوسي است
| ||||
علم و دانش نخستين و مهمترين مبناي فكري فردوسي است و خرد كه نتيجه دانشگرايانه است بيشترين بار تأكيدي را در شاهنامه فردوسي دارد
هيچ شاعري درباره خداوند شعري به استحكام فردوسي نگفته است، اين شاعر بزرگ شروع را متناسب با متن نوشته است
فردوسي معتقد است اگر يك واژه از نظر من بيهوده در شاهنامه رد شود به خودم
تسليت خو اهم گفت زيرا در تكتك واژهها، داستانها و گفتههايم
انديشيدهام
هدف فردوسي انتقال ايران باستان به روزگار كنوني است و شاهنامه پل انتقال معنويت ايران باستان به معنويت ايران اسلامي است
درباره قطب علمی فردوسی شناسی و ادبيات خراسان
کتابخانه قطب علمی فردوسی شناسی و ادبيات خراسان
فراخوان مجله دانش و خرد فردوسی
قطب علمي گروه زبان وادبيات فارسي دانشگاه فردوسي به
دلايلي آشكار گرايش “فردوسي شناسي و ادبيات خراسان” را براي زمينة پژوهشي
خود انتخاب كرده و به موازات اجراي پژوهشهاي عام در پهنة ادبيات خراسان،
در مرحلة نخست تأكيد ويژة خود را بر فردوسي و شاهنامه گذاشته، زيرا براين
باور است كه فردوسي نه تنها ستون اصلي زبان فارسي كه محور تماميت فرهنگي
ايران نيز هست. بر گرد نام اوست كه مي توان در لحظه هاي بحراني وحساس
تاريخي هويت فرهنگ و تمدن ايران را، كه در گذشته ها در عرصة دانش و فرهنگ
منطقه به مثابة ابرقدرتي صاحب نام عمل مي كرده، استوار نگه داشت و راه را
بر تجاوزگران به حيثيت تاريخي و فرهنگي اقوام آريايي بست. چتري كه فردوسي
با كار و انديشة خود گسترده فراگير تر از آن است كه بتوان پهناي آن را
ناديده گرفت و يا فكر تجاوز و خرد ان?اري آن را به مخيله راه داد. بنا
براين پرداحتن جدي به كار و انديشه و توانايي هاي ادبي و فرهنگي او و
تحليل و بررسي كار ستر?ش شاهنامة بزرگ، بر همة اديبان و ادب دوستان اگر
لازم باشد، براي گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسي مشهد واجب است.
ریشه گاه :
ریشه گاه :
 |
آنچه
در پی می آید گزارشی است از برنامه نشست علمی و فرهنگی نکوداشت حکیم
ابوالقاسم فردوسی، که از سوی گروه هنر و ادبیات موسسه بینالمللی گفت و
گوی رهنگها و تمدنها و در محل آن موسسه برگزار شد.
به گزارش روابط
عمومی موسسه بین المللی گفتگوی فرهنگها و تمدنها، در این مراسم که بیش
از صد تن از استادان و اهالی فرهنگ و اندیشه حضور داشتند؛ سیدمحمد خاتمی، دکتر محمد علی اسلامی ندوشن، احمد مسجد جامعی و دکتر سید عبدالحمید ضیایی به سخنرانی پرداختند. [رونمايي از تنديس فردوسي در كتابخانهملي]
در ابتدا پس از خواندن آیاتی از قرآن محيد، مجری برنامه با اشاره به برنامهریزیهای موسسه بینالمللی گفت و گوی فرهنگها و تمدنها جهت استمرار و تداوم نشستهای علمی و فرهنگی از یکی از اعضای هیات مدیره موسسه برای ایراد سخنرانی دعوت کرد.
احمد مسجد جامعی وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی، که محور سخنرانی
خویش را تصویر سازی و نگارگری بر اساس داستانهای شاهنامه قرار داده بود،
به بررسی تصویرگری شاهنامه در دورههای مختلف تاریخ ایران پرداخته و از
شاهنامه به عنوان داستان ملی ایرانیان که با جان و خرد آنان آمیخته است و
در همه فراز ها و فرود های تاریخی به گونه ای پیوسته مورد اقبال و توجه
هنرمندان و جامعه هنری بوده، نام برد
و ی در این زمینه افزود: این اثر
دربردارنده داستان های حماسی و پهلوانی و موضوعات متنوع ملی و میهنی است،
گزارش ها، مضامین و روایت های پندآموز این اثر به نحوی است که قابلیت های
تصویری بالایی دارد از این رو زمینه ای را فراهم آورده است که از مهمترین
کتاب های ایرانی برای تصویرگری محسوب می شود.[فردوسي رمان فارسي را بنياد گذاشته بود]
سپس حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمد خاتمی رییس موسسه بین المللی گفت و
گوی فرهنگ ها و تمدن ها با طرح این پرسش که چرا فردوسی را حکیم مینامند،
سخنان خویش را آغاز کرد.[خوشحاليم كه ميتوانيم براي فردوسي بزرگداشت بگيريم]
و
ی با تاکید بر این که حکیم خواندن بزرگ ادب فارسی از روی تفنن نبوده، به
نکتههایی درباره حکمت و فلسفه پرداختند تا موضوع روشنتر شود.
سیدمحمد
خاتمی در ادامه اظهار داشت: وقتی ما به شاهنامه نگاه میکنیم در نگاه اول
یک اثر ادبی است و البته هدف ادبیات اگر ما به فرهنگ اصیل خود توجه کنیم
چیزی بیش از صناعتهایی است که در تناوب گفتار به کار میرود، هدف
فرزانگی، اخلاق و حکمت است و به هر حال اثر فردوسی در نگاه اول یک اثر
ادبی است که به صورت نظم بیان شده است، نوع این ادب حماسه است و مضمون آن
اسطوره. وقتی ما از حماسه و اسطوره صحبت میکنیم هر دوی این ها به شدت با
خیال سر و کار دارد. خیال پردازی وقتی با حماسه و اسطوره همراه باشد،
مساله خیال مضاعف میشود. هنر بیمانند فردوسی این است که اسطوره را در
قالب حماسه چنان بیان میکند که ظرفی فوقالعاده ممتاز برای بیان نظر و
حکمتی است که در آن حکمت، خیر، زیبایی و حقیقت یکی است.
رییس جمهور
سابق کشورمان هم چنین با اشاره به مفهوم حکومت و گونههای آن در دنیای
قدیم و دنیای جدید، اینکه فردوسی از قوم ایرانی میگوید و درباره حکومت و
حکمرانی به موضوع فرهی میپردازد، فرهی را فرزانگی نام نهاده و بر این
پایه که فردوسی کسی را شایسته حکومت دانسته که باید از فرزانگی و حکمت
نظری و عملی برخوردار باشد، اظهارداشت "فردوسی افلاطونی است و افلاطونی
میاندیشد".
خاتمی کلام خویش را این گونه به پایان رسانید که فردوسی
نماینده بزرگ فرهنگ ممتاز ایرانی است که با اسلام هم بارور شده است و
امروز ما نیاز داریم با فرهنگی که منشاء هویت ماست و فردوسی بیانگر او
بود، با توجه به فرهنگ امروز ما که به شدت مضطرب و آشفته است، گفت و گو
کنیم و نیز با این ایده که در گفت و گوی فرهنگها و تمدنها میتوان از
نگاه فردوسی و از نگاه هویت ممتاز ایران به گونهای که فردوسی بیان
میکند، با فرهنگهای دیگر سخن گفت و وارد گفت و گو شد.
در ادامه این نشست علمی و فرهنگی، مجری برنامه ضمن پاسداشت مقام علمی دکتر محمد علی اسلامی ندوشن، وی را به جایگاه فراخواند.
"اگر
شاهنامه نبود، ایران چه می شد؟" عنوان سخنرانی ایشان بود. استاد اسلامی
ندوشن در ابتدا از نولدکه، ایران شناس آلمانی، و عبارت شنیدنی اش «شاهنامه
کتابی است که هیچ ملتی نظیر آن را ندارد» سخن گفت و پیرامون اهمیت این
عبارت و نقش مهم شاهنامه در سرنوشت ایران و ایرانی توضیحاتی داد.
دکتر
اسلامی ندوشن در پاسخ به این پرسش که اگر شاهنامه نبود ایران چه می شد؟ و
درباره کار سترگ حکیم توس به نکته هایی مهم پرداخت: واقعیت این است که
ایران حافظه تاریخی اش را از دست می داد یعنی که از یک دورانی به قبل
حافظه ایرانی گم شده بود، نتوانسته بود به یاد آورد و البته ایران، دوران
تمدن سازی را گذرانیده بود و لازم بود این گذشته به یاد بماند و شاهنامه
این کار را کرده است، هیچ کتاب دیگری نمی توانست این کار را بکند، اگر
شاهنامه نبود این حافظه از دست می رفت. وی در فرازی دیگر از سخنرانی خویش
به اهمیت کوشش های فردوسی در استحکام بخشیدن به زبان فارسی اشاره کرد و به
موضوعی پرداخت که جای اندیشیدن بسیار دارد: ما امروز هنوز در واقع به زبان
فردوسی در هزار سال پیش حرف می زنیم و می خوانیم، در حالی که زبان های
دیگر این طور نیست، نسل امروزی انگلستان زبان شکسپیر را به آن معنا نمی
فهمد، اگر برای اش معنی نکنند، تفسیر نکنند، خوب متوجه نمی شود و یا در
زبان فرانسوی[بزرگداشت حماسهسراي بزرگ ايران]
هم چنین، در این برنامه دکتر سید عبدالحمید ضیایی، پژوهشگر ایرانی، با
اشاره به زمانه فردوسی، به ارائه تصویری از جامعه معاصر این شاعر و حکیم
ایرانی پرداخت و یاد آور شد: روزگار فردوسی، روزگار غریبی بود، از سویی
ترکان نو مسلمان غزنوی از شمال شرق و اعراب از جنوب غربی با هم یگانه و
متحد شده و حاکمیتی بیگانه را در ایران پایه ریزی کرده بودند، نیاز مند
نیروی فیزیکی و سلاح ترکان غز بودند و ترکان نیازمند توجیه جنایات و
کارهای ناصواب خویش.
وی در ادامه سخنان خویش، شاهنامه را کتابی هول
آور و هراس انگیز دانست، کتابی که در آن حکیم طوس از این که در لاهوت و
ماوراء غرق شده و از واقعیت های زندگی غفلت ورزد، سخت پرهیز کرده است و بر
خلاف دیگر شاعران که معرفت آنها در مرحله منش و نظریه متوقف مانده است،
شاهنامه را آمیزه ای از منش و کنش دانست که می تواند راهنمای عملی سلوک
اجتماعی به شمار آید. و با احترام به آراء اثرگذار عارفانی چون ابن
عربی،حافظ، مولانا و... ابراز داشتند که این بزرگان از توجیه زیستن بر خاک
و تبیین ظاهر زندگی ناتوان بوده و باطن گرایانی ژرف اندیش اند که در پیچ و
خم نظریات عرفانی گرفتار آمده اند اما شاهنامه آشتی زمین و آسمان یا ناسوت
و لاهوت است.
دکتر ضیایی خرد گرایی فردوسی را مهم تر و ارجمند تر از عقل گرایی دیگر
شاعران و متفکران ایرانی برشمرد و افزود: بیش از سایر شاعران، در کتاب
شاهنامه ستایش خرد دیده می شود، آن هم خرد آزاد. گر چه ناصرخسرو ابیاتی
گرانسنگ در باب خرد دارد اما خرد ناصرخسرو در خدمت توجیه عقاید اسماعیلیه
به کار رفته است، به علاوه فردوسی حدود و حریم عقل را نیز مشخص نموده و با
لحنی ادیبانه و بسیار مودبانه به نقد نارسایی های عقل جزوی پرداخته است.
بر خلاف شاعران عارفی چون عطار و مولانا که با گزنده ترین و تندترین
الفاظ، عقل جزوی را فرو کوفته و از هیچ طعن و لعنی در حق آن فروگذار
نکردهاند.
وی در پایان نیز تاکید کرد: نیاز به شاهنامه در هر زمانی که
خرد، خوار و جادو ارجمند شود و شادی بنمایه زندگی نباشد و خرد و جان
بیحرمت باشد، امری واضح و بی نیاز از دلیل و برهان است.
گفتنی است در این برنامه علمی و فرهنگی دکتر شیرین بیانی، دکتر سید ابوطالب میرعابدینی، دکتر حسین معصومی همدانی، استاد فریدون مجلسی، دکتر محمد جواد فریدزاده، دکتر احمد جلالی، دکتر محمد دهقانی، دکتر مصطفی معین، دکتر هادی خانیکی،حجت الاسلام والمسلمین محمد علی ابطحی،دکتر فیاض زاهد، مهندس جیحونی،سید مصطفی تاج زاده،مصطفی رحماندوست،فریدون عموزاده خلیلی،اصغر محمد خانی ،فخرالسادات محتشمی پور و شخصیتهای علمی، فرهنگی،سیاسی و نیز جوانان محقق و علاقهمند حضور داشتند.
|
» فهرست :: ۱۳۸٧/٥/٤
|
|
|
 عليرضا ايرانمهر در وبلاگش پاسخ جالبي به اين سؤال داده است. او مي نويسد: مسلماً معرفي شدن ادبيات ايران به جهان بسيار خوب است. اولين جذابيت اين مسأله، بازار بزرگي است كه به اقتصاد راكد و مرده انتشارات ادبي، جاني دوباره مي بخشد و سود آن متوجه نويسندگان خواهد شد. در شرايطي كه تيراژ كتابهاي شعر و داستان در ايران به زحمت از مرز سه هزار نسخه مي گذرد، زيستن از راه نوشتن و خلق اثر ادبي، امري ناممكن به نظر مي رسد. بنابراين شاعر و نويسنده به انجام كارهاي ديگري ناچار است. هميشه توصيه بزرگان ادبي اين بوده كه «نويسندگان فقط بنويسند». اگر در شرايط امروز ايران، اين مسأله را يك رؤياي خوش بينانه فرض كنيم، حداقل شاعر و نويسنده ساعاتي در روز را بايد مجال داشته باشند تا به تحقيق و مطالعه بپردازند اما متأسفانه چنين امكاني براي نويسندگان (با توجه به شرايط اقتصادي موجود) كمتر فراهم مي شود. حاصل اين مسأله، توليد آثار شتابزده اي است كه شكل نازيبايي به ادبيات معاصر داده است. اما با جهاني شدن، بازار تازه اي براي نويسندگان به وجود مي آيد كه امكان زيستن از راه نوشتن را براي هنرمند فراهم مي كند و صورت بهتري به ادبيات معاصر مي دهد. آنچه مسلم است اين است كه ادبيات معاصر، فاصله زيادي با جريان جهاني روز دارد. نويسندگان، منتقدان و هنرمندان دلايل زيادي را براي معرفي نشدن ادبيات معاصر ما به جهان، مطرح مي كنند. توقع زيادي است! يكي از نويسندگان، همسو شدن ادبيات ايران با ادبيات جهاني را، توقع زيادي مي داند. بلقيس سليماني مي گويد: انزواي زباني، نمي گذارد ادبيات ايران همسو با ادبيات جهان حركت كند، زيرا در جهان سه كشور به زبان فارسي صحبت مي كنند. وي به ظرفيتها و امكانات زبان فارسي اشاره مي كند و مي گويد: بسياري از داستان هاي ايراني قابل ترجمه شدن نيست زيرا استعاره، تمثيل و كنايه هايي كه در داستان ها مورد استفاده قرار مي گيرد قابل انتقال به زبان ديگري نيست. ممكن است عده اي آمريكاي لاتين را مثال بزنند، اما آمريكاي لاتين با كشور ما متفاوت است. داستان نويسان آمريكاي لاتين تحت تأثير فرانسه و اسپانيا هستند اگر اين نويسندگان به زبان اسپانيايي دسترسي نداشتند نمي توانستند به اين ميزان پيشرفت دست پيدا كنند، زيرا بيش از نيمي از قاره آمريكا به زبان اسپانيايي كه پيشينه فرهنگي قوي دارد، تكلم مي كنند، اما كشور ما چنين پشتوانه اي ندارد.وي در پاسخ به اين سؤال كه نويسندگان ايراني به خلاف نويسندگان خارجي به دشوار نويسي علاقه دارند، مي گويد: حتماً شرايطي در آن كشورها پديد آمده كه ساده نويسي را رواج داده است، آيا ما در همه سطوح توانسته ايم با دنياي خارج هم سو باشيم كه ادبيات ما بتواند با جريانهاي جهاني حركت كند؟! سليماني مي افزايد: بسياري از كشورها، مدرنيته را تجربه كرده اند و وارد عصر پسامدرن شده اند اما كشور ما فقط مظاهر تمدن را پذيرفته و هنوز وارد عصر مدرنيته هم نشده است. اين مسأله، شرايط ايده آلي را براي نويسندگان ما فراهم نمي كند. وي اظهار مي كند: نويسندگان ما در شرايط فعلي، بايد نيازهايشان را بشناسند و اين مرحله «شناخت نيازها»، مرحله سختي است كه نويسندگان بايد از آن عبور كنند. خودمان را بشناسيم يكي ديگر از نويسندگان معتقد است، جهاني شدن پيش نيازهايي لازم دارد كه بايد به آن ها توجه شود. ادبيات كلاسيك ما جهاني است و اين ادبيات معاصر است كه بايد به جهان معرفي و شناسانده شود. ابوتراب خسروي ادامه مي دهد: براي اينكه جهان را بشناسيم، بايد خودمان را بشناسيم اما در حال حاضر چه تعداد از دانشجويان زبان و ادبيات فارسي، نويسندگان معاصري مثل چوبك، جمالزاده، ساعدي و... را مي شناسند و آثارشان را خوانده اند؟ !اين نويسنده مي افزايد: در كشورهاي ديگر براي ادبيات، سرمايه گذاري مي كنند و چهره هاي ادبي شان را معرفي مي كنند، اما در كشور ما براي جهاني كردن يك نويسنده اقدامي صورت نمي گيرد. چرا جهاني نمي شويم؟ عليرضا ايرانمهر در مقاله اي كه در يكي از وبلاگها درخصوص جهاني شدن ادبيات فارسي منتشر كرده، در پاسخ به اين سؤال كه «چرا جهاني نمي شويم؟» مي نويسد: «پاسخهاي متعددي به اين پرسش داده شده است. برخي مي گويند ما اصلاً اثري در حد و اندازه هاي جهاني نداريم، اما مطمئناً همه ما بارها داستان و شعرهايي از هم وطنانمان خوانده ايم كه به اندازه برترين خلاقيتهاي جهاني براي ما لذت بخش بوده است. اين نويسنده ادامه مي دهد: برخي ديگر مي گويند زبان فارسي به درد همان شعر و نثر كهن مي خورد و ظرفيتهاي خلاقيت مدرن را ندارد، اما مگر ما «وداع با اسلحه»، «مسخ» و «سنگ و آفتاب» را به فارسي نخوانده ايم و لذت نبرده ايم؟ اگر مي شود چنين آثار بزرگي را با حفظ بخش بزرگي از زيبايي هاي زباني شان به فارسي ترجمه كرد، چه طور نمي شود آثاري به همين زيبايي را به فارسي نوشت؟ برخي ديگر مي گويند ما هم چون عرب ها و يا اسپانيايي زبان ها، كاربران زباني گسترده نداريم، به عبارت ديگر، كساني كه به زبان فارسي سخن مي گويند، محدودند، بنابراين امكان بسيار كمتري براي رشد، معرفي و تجلي آثار ادبي زبان فارسي پديد مي آيد.» ايرانمهر ادامه مي دهد: «به اين دوستان هم بايد يادآوري كرد كه تركها از اين نظر، وضعيتي شبيه ما دارند، اما موفق شده اند سه نويسنده بزرگ را در مقياس جهاني معرفي كنند و چشم و چراغ ادبيات غرب آسيا باشند. پس چرا ما نمي توانيم؟» اين نويسنده در پاسخ به پرسش خود اين طور مي گويد: ما به حد كافي براي جهاني شدن تلاش نكرده ايم، ضرورت هاي حياتي اش را لمس نكرده ايم، از ادبيات معاصر حمايت نكرده ايم، خودمان از خودمان حمايت نكرده ايم، به خود بها نداده ايم و در پي ايجاد موقعيتهايي نبوده ايم كه به اتفاقي براي جهاني شدن منجر شوند. اما عبدا... كوثري نظر ديگري دارد. او مي گويد: هيچ نويسنده اي به جهاني شدن فكر نمي كند، جهاني شدن، چيز آگاهانه اي نيست كه مرحله خاصي از زندگي هنري كسي باشد. نويسنده و شاعر كار خود را مي كند و در مرحله اي، جهان يا بخشي از جهان، از او و آثارش استقبال مي كنند و او و آثارش در سطح بين المللي شناخته مي شوند. اين مترجم از نويسندگاني چون ماريو وارگاس يوسا، كارلوس فوئنتس. خورخه لوييس بورخس و گابريل گارسيا ماركز، به عنوان نويسندگاني كه كارهاي تازه و ماندگاري در ادبيات جهاني انجام داده اند نام برد و يادآوري كرد ما بايد براي جهاني شدن نويسندگاني در اين حد و حدود داشته باشيم. |
برگزیده ای از سخنان اُرد بزرگ به قلم فرزانه شیدا
فهرست جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان
سلحشور و جنگاور در کلام ارد بزرگ
امید در نگاه بزرگان آزادی در نگاه بزرگان
برگزیده ای از سخنان ارد بزرگ به کوشش فرزانه شیدا - 2
برگزیده ای از سخنان ارد بزرگ به کوشش فرزانه شیدا - 1
جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان - 1
جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان - 2
جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان - 3
جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان - 4
جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان - 5
جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان - 6
جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان - 7
جملات زیبای بزرگان از سایت تبیان - 8
ارد بزرگ و قاره کهن - گردآوری و تدوین آزیتا پیرنیا
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 1
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 2
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 3
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 4
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 5
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 6
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 7
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 8
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 9
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 10
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 11
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 12
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 13
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 14
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 15
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 16
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 17
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 18
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 19
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 20
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 21
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 22
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 23
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 24
بهترین سخنان حکیمانه از بزرگان از روزنامه اعتدال 25
فهرست بهترین سخنان حکیمانه از روزنامه اعتدال
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 1
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 2
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 3
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 4
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 5
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 6
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 7
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 8
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 9
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 10
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 11
پژوهش و گردآوری سخنان بزرگان (( خانم خجسته زیمیرواسکاری )) 12
سیزده دی ماه ، سالروز زاده شدن فردوسی بزرگ را از یاد نبریم
آمار بازديد
آرشيو وبلاگ
موضوعات وبلاگ
لينك دوستان
